Araştırmacı: İbrahim Uzpeder Yürütücü: Hakan Özcan. 

Proje Başlangıç ve Bitiş Tarihi: 15.4.2022 - 15.4.2023

https://search.trdizin.gov.tr/...

Ülkemizde ‘Taşıma İşleri Organizatörü Sorumluluk Sigortası’nın genel şartları bulunmamaktadır.
TÜBİTAK 3005 Sosyal ve Beşeri Bilimlerde Yenilikçi Çözümler Araştırma Projeleri kapsamınsa desteklenen bu proje ile gerek sigorta sektörünün gerekse taşımacılık paydaşların ihtiyaçları doğrultusunda sigorta genel şartlarının oluşturulması hedeflenmiştir. Lojistik şirketlerin bir kısmı, çok gereksinim olmasına rağmen bahsi geçen sorumluluk sigortasını yurtiçinde satın
alamamaktadır. Bu poliçenin yurtiçinde yapılması ile sadece ihtiyaç sahibi olan lojistik sektör firmaları
değil aynı zamanda sigorta sektörüne katkı sağlayacaktır. Projeye destekleri ile TÜBİTAK’a
teşekkürlerimi sunarız.

ÖZET 

E-ticaret artmakta, iadeler ise e-ticaretten daha büyük bir hızla artmaktadır. E-ticarette giyim %70’e varan iade oranına sahiptir. İadeler e-ticaret şirketlerinin lojistik maliyetlerini artırmanın yanında, sürdürülebilirliği de olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmada, PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and MetaAnalyses) sistematik yazın tarama yöntemi kullanılarak elde edilen 34 yayın ile, e-ticarette giyim iadelerinin yüksek olmasının nedenleri ve iadelerinin azaltılmasına yönelik çözüm önerilerinin neler olduğu aranmaktadır. Elde edilen bulgular: iade nedenleri, maliyetler, politika ve teknolojik çözümler altında açıklanmaktadır. Ayrıca, teknolojik çözümlerin yaygınlaştırmasında kullanılacak bir platform önerisinde bulunulmaktadır. Beden ve stil uyumsuzluğu nedenleri başlıca iade nedenleri olarak tespit edilmektedir. İadeleri azaltmada en önemli politika bulguları iade toplama noktası kullanma, iade sayılarını kısıtlama ve kitle kaynak kullanımı olarak öne çıkmaktadır. Teknolojik bulgular arasında ise müşterinin gerçek beden ölçülerinde yaratılmış 3B modeller kullanılan sanal soyunma odaları en önde gelmektedir. Ancak, 3B model kullanan sanal soyunma odaları teknolojisi hala gelişme aşamasındadır. Bu çalışmada, müşteri bedenine ait 3B modeli verisini şirketler ile paylaşma hızını 100 kata varan oranda artıracak özgün bir 3B model veri platformu ara katmanı önerilmektedir. 

Anahtar Kelimeler: E-Ticaret, Giyim İadeleri, İade Azaltma Çözümleri, Sanal Deneme Odası, 3B Model Veri Platformu.

Hizmet karması ve değer temelli faydaların müşterilerin firma değişim niyeti üzerindeki rolü: Çevrimiçi yemek teslimatı hizmeti platformları üzerine bir çalışma

Amaç: Çok kanallı perakendeciliğin yükselen bir bileşeni olan çevrimiçi yemek teslimatı (OFD: online food delivery), mobil teknolojiler ile kent lojistiği hizmetlerinin stratejik bir birleşimini temsil etmektedir. Bu çalışma, OFD hizmet pazarlaması bağlamında kalite, uygunluk ve fiyat gibi uyarlanmış hizmet karması unsurlarının; tüketicilerin faydacı ve hedonik değer algılarını şekillendirmedeki rolünü ve bu süreçlerin müşteri memnuniyeti ile firma değişim niyeti (switching intention) üzerindeki etkisini belirlemeyi amaçlamaktadır.

Tasarım/Yöntem: Değer temelli bir perspektifle yapılandırılan araştırmada, Türkiye'nin üç büyük metropolünde (İstanbul, Ankara ve İzmir) son 12 ay içinde düzenli OFD hizmeti kullanan 401 katılımcıdan anket yoluyla veri toplanmıştır. Toplanan verilerin analizi ve hipotezlerin testi için Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM) yöntemi uygulanmıştır.

Bulgular: Araştırma bulguları; teslimat hızı, sipariş doğruluğu ve süreç kolaylığı gibi operasyonel lojistik performans unsurlarını da içeren hizmet karması faktörlerinin, tüketicilerin değer algıları üzerinde belirleyici olduğunu doğrulamaktadır. Faydacı değer algısının müşteri memnuniyeti üzerinde kritik bir etkisi olduğu ve artan memnuniyet düzeyinin tüketicilerin rakip platformlara geçiş niyetini anlamlı düzeyde azalttığı saptanmıştır.

Pratik/Yönetimsel Öneriler: Çalışma, OFD platform yöneticileri ve lojistik operasyon sorumluları için stratejik içgörüler sunmaktadır. Sürdürülebilir bir müşteri bağlılığı için yalnızca fiyat odaklı rekabetin yeterli olmadığı; teslimat performansı, mobil uygulama kolaylığı ve hizmet standartlarını kapsayan "hizmet karması" bileşenlerinin, tüketicinin algıladığı değeri artırarak fiyat baskısını dengeleyebileceği ortaya konulmuştur.

Amaç: Bu çalışma, sigorta sektörünün yarattığı dışsallıkları analiz ederek, bu etkilerin Türkiye ekonomisinin sürdürülebilir büyüme hedefleri ve yapısal sorunlarının (cari açık, düşük tasarruf oranları) çözümündeki stratejik önemini ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Araştırma Tasarımı/Yöntem: Araştırmada, sigortacılık hizmetlerinin toplumsal ve ekonomik dışsallıkları teorik olarak  incelenmiş. Türkiye'nin sektör performansı 13 ülke ile karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Çalışma, özellikle 2000 sonrası Türkiye'deki yasal düzenlemelerin ve kamu politikalarının dışsallıklar üzerindeki etkisini verilerle değerlendirmektedir.

Bulgular: Türkiye'nin küresel prim üretimindeki payının (%0,20) ve prim/GSYH oranının (%1,48) gelişmiş ekonomilerin oldukça gerisinde olduğu saptanmıştır. Sigortanın ekonomik büyüme, finansal derinleşme ve vergi gelirleri gibi alanlarda yarattığı pozitif dışsallıkların yanı sıra; ahlaki tehlike (moral hazard) ve asimetrik bilgi kaynaklı negatif dışsallıkların sektör maliyetlerini artırdığı tespit edilmiştir.

Pratik/Yönetimsel Öneriler:  Sigorta sektörünün fon arzını artırarak, Türkiye ekonomisinin en büyük sorunlarından biri olan dış tasarruf bağımlılığını ve buna bağlı cari açık kırılganlığını azaltabileceği vurgulanmaktadır. Çalışma, devletin DASK, Tarsim ve Güvence Hesabı gibi havuzlar ve kurumlar aracılığıyla sigorta bilincini ve toplumsal dayanışmayı artırmadaki kritik rolünü ortaya koymaktadır. 

Özgünlük/Değer: Ekonomi literatüründe kamusal mallara ilişkin dışsallık çalışmaları yaygın olsa da sigorta hizmetinin yaydığı dışsallık etkilerini bütüncül bir yaklaşımla ele alan çalışmalar sınırlıdır. Dışsallık kavramını sadece piyasa başarısızlığı olarak değil, devletin düzenleyici rolüyle toplumsal faydayı maksimize edebileceği stratejik bir araç olarak konumlandırması bakımından özgün bir değer sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Sigorta, Kamu, Pozitif Dışsallık, Negatif Dışsallık   

Amaç (Purpose): Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye’de faaliyet gösteren sigorta şirketlerini, toplam prim üretimi ile nakliyat branşı prim üretimi arasındaki korelasyona dayalı olarak kümeleme analizi yöntemiyle gruplandırmaktır. Çalışma, lojistik sektöründeki küresel gelişimle birlikte yük taşımacılığı süreçlerinde ortaya çıkan finansal risklerin yönetiminde nakliyat sigortalarının stratejik önemini ortaya koymayı hedeflemektedir.

Abstract

From an international relations perspective, the Russia-Ukraine war has demonstrated that great power rivalry is no longer confined to conventional military capabilities but is increasingly shaped by artificial intelligence (AI) technologies. The conflict highlights how technological competition has become a new dimension of geopolitical and military balances. AI today constitutes not only an instrument of civilian innovation but also a critical component of the security architecture.

Russia’s full-scale invasion in 2022 heightened the operational significance of AI. The use of drones, precision targeting systems, and AI-enabled cyberattacks intensified security threats to Ukraine’s energy and logistics infrastructure. In addition to direct strikes on critical facilities, cyber operations and disinformation campaigns blurred the line between civilian and military domains. This demonstrated that in modern warfare, critical infrastructure and civilian populations are directly implicated in the conflict.

Nevertheless, Ukraine has proven far more resilient than initially expected, largely due to extensive Western support. Military and technical assistance provided primarily by NATO and Western states enhanced Ukraine’s warfighting capacity. This support not only contributed to the prolongation of the war but also fostered the emergence of a new understanding of resilience under wartime conditions.

Both NATO and the European Union have issued new strategic documents on AI during the war, underscoring its growing importance. These developments reveal that AI will occupy a central role in the future of Europe’s security architecture. The war in Ukraine thus represents both an existential struggle and a turning point in which AI has emerged as a strategic instrument of great power competition.

Keywords: Artificial Intelligence (AI), Great Power Competition, Russia-Ukraine War, Energy and Logistics Security, NATO and European Union Strategies.